Η κρυφή ζωή των drones

Δεν ξέρω τι είναι χειρότερο: να σε σκοτώνει ένας αλγόριθμός ή ένας μανιακός.

3264

Τα drones είναι μη επανδρωμένα αεροσκάφη τα οποία χειρίζονται πιλότοι από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, από μέρη όπως η έρημος της Νεβάδα. Μπορούν να είναι στον αέρα συνεχώς, μέσω εναέριου ανεφοδιασμού. Είναι πλέον το κύριο μέσο στοχευμένης δολοφονίας που χρησιμοποιεί ο αμερικανικός στρατός και μπήκαν στο προσκήνιο ιδιαίτερα με την έναρξη της προεδρίας Ομπάμα.

Δεν είναι γνωστό πόσοι ακριβώς άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από drones – αμερικανός γερουσιαστής είπε το 2013 ότι ήταν 4.700 – μάλλον είναι πολλοί παραπάνω. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι το 90% των θυμάτων ήταν άμαχοι.

Οι λεπτομέρειες που αναδύονται συνεχώς για το πώς λειτουργεί το σύστημα δολοφονιών μέσω drones είναι ανατριχιαστικές.

Πρώτη περίπτωση – ο αλγόριθμός SKYNET της NSA. Ένα πρόγραμμα που συλλέγει μεταπληροφορίες (metadata) από κινητά τηλέφωνα (δηλαδή ποιος τηλεφώνησε σε ποιον, για πόση ώρα, από πού κτλ.) και τα επεξεργάζεται για να δει αν είσαι τρομοκράτης. Το SKYNET παρακολουθεί τα κινητά τηλέφωνα 55 εκατ. ανθρώπων (το Πακιστάν έχει πληθυσμό 192 εκατομμύρια και 120 εκατ. τηλέφωνα) και καταλήγει μέσω αλγόριθμου στην πιθανότητα ο εκάστοτε χρήστης να είναι τρομοκράτης. Αν κάποιος κλείσει το κινητό του ή αλλάξει κάρτα sim, αυτομάτως γίνεται στόχος περαιτέρω παρακολούθησης, καθώς αυτό θεωρείται προσπάθεια να αποφύγει την παρακολούθηση. Τα slides που δείχνουν πώς λειτουργεί το σύστημα έδωσε στη δημοσιότητα η ιστοσελίδα The Intercept, του Glenn Greenwald, που συνεργάζεται με τον Edward Snowden.

Το σύστημα καταλήγει με πιθανότητα λάθους 0.008% ότι κάποιος είναι τρομοκράτης. Το ποσοστό φαίνεται μικρό. Αλλά σημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα 15.000 άνθρωποι να χαρακτηριστούν τρομοκράτες από λάθος. Εν γνώσει της NSA.

skynet-courier-detection-via-machine-learning-p3-normal-640x495

Τα κινητά τηλέφωνα έχουν και άλλη χρησιμότητα: αυτά (ή για την ακρίβεια, οι κάρτες sim) είναι που δίνουν τις συντεταγμένες για πολλά από τα χτυπήματα.

Εξυπακούεται πως έχει γίνει έντονη κριτική στον εν λόγω αλγόριθμό, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «αντιεπιστημονικός». Προσωπικά, πιστεύω ότι χρησιμοποιείται ακριβώς για να δώσει μια ψεύτικη νότα αντικειμενικότητας στη διαδικασία της δολοφονίας και για να μεταθέσει την ευθύνη. «Οι στόχοι επιλέγονται με επιστημονικά κριτήρια» ακούω τους επιτελείς να λένε. Ναι, αλλά κάποιος άνθρωπος προγραμματίζει τον αλγόριθμό…

Δεύτερη περίπτωση – οι ίδιοι οι πιλότοι των drones. Τέσσερις πρώην πιλότοι τράβηξαν το πέπλο μυστικότητας γύρω από την αίθουσα επιχειρήσεων, όπου τα ναρκωτικά και το αλκοόλ είναι αναγκαία για να φέρουν εις πέρας την αποστολή τους οι πιλότοι – τουλάχιστον όσοι έχουν ή διατηρούν ακόμα κάποια μορφή συνείδησης. «Αυτό που σε κάνουν να νομίζεις για τους στόχους είναι ότι είναι απλά σημάδια σε μια οθόνη. Σαν να πατάς μυρμήγκια: ούτε που το σκέφτεσαι», είπε ο Μάικλ Χαας, ένας εξ αυτών, σε συνέντευξη που έδωσαν στη βρετανική εφημερίδα Guardian. «Πρέπει να σκοτώσεις μέρος της συνείδησής σου για να συνεχίσεις να το κάνεις κάθε μέρα αυτό». Και αυτό γιατί οι ίδιοι οι πιλότοι βλέπουν ότι οι στόχοι που χτυπάνε δεν έχουν καμία σχέση με στρατιώτες.

Ο Μπράντον Μπράιαντ περιέγραψε μια τέτοια σκηνή. Η ομάδα του έλαβε εντολή να σκοτώσει πέντε μέλη μιας φυλής που ταξίδευαν από το Πακιστάν στο Αφγανιστάν και οι πληροφορίες έλεγαν ότι μετέφεραν εκρηκτικά για επιθέσεις κατά των Αμερικανών. Έφεραν το drone σε απόσταση τεσσάρων ναυτικών μιλιών μακριά, σε ύψος 6.000 μέτρων. Αθέατο κι αθόρυβο.

3264.jpg

Ο ίδιος ο Μπράιαντ είχε επιφυλάξεις, γιατί η μία και μοναδική καμήλα της ομάδας δεν φαινόταν να κουβαλάει εκρηκτικά. Αλλά η εντολή έπρεπε να τηρηθεί. Η ομάδα περίμενε να πέσει η νύχτα και όταν οι άντρες έπεσαν για ύπνο, τους πέταξε έναν πύραυλο Hellfire (Φωτιά Κολάσεως). Δεν υπήρχε καμία δευτερεύουσα έκρηξη, σημάδι ότι οι άτυχοι αυτοί δεν μετέφεραν εκρηκτικά. «Περιμέναμε οι άνθρωποι αυτοί να ξαπλώσουν και τους σκοτώσαμε ενώ κοιμόντουσαν», είπε ο Μπράιαντ. «Ήταν ένας δειλός φονός».

Όχι όμως ο μοναδικός. Όταν έφυγε από την αεροπορία, ο Μπράιαντ έλαβε έναν κλειστό φάκελο με τον αριθμό των θυμάτων στα οποία είχε παίξει κάποιο ρόλο ο ίδιος προσωπικά. Άλλοι συνάδελφοί του δεν άνοιγαν αυτόν τον φάκελο ποτέ. Ο ίδιος το έκανε, θεωρώντας ότι είχε εμπλακεί στη δολοφονία 13 ανθρώπων. Το νούμερο στη σελίδα ήταν 1.626.

Ο ψυχολογικός αντίκτυπος τρομερός. Σε ανοιχτή επιστολή που έστειλαν στον Ομπάμα, οι τέσσερις πιλότοι περιγράφουν πως υποφέρουν από μετατραυματικό σύνδρομο στρες λόγω του θανάτου που έσπειραν σε αθώους. Τον κάλεσαν να αναθεωρήσει το πρόγραμμα. τονίζοντας ότι τα drones όχι μόνο δεν αποτρέπουν την τρομοκρατία, αλλά την εξαπλώνουν. «Σκοτώνουμε 4 ανθρώπους και δημιουργουμε 10 [στρατιώτες]. Αν σκοτώσεις τον πατέρα, τον θείο ή τον αδελφό κάποιου που δεν είχε καμία σχέση, οι οικογένειές τους θα θέλουν εκδίκηση». Μια απλή λογική που όμως δεν φαίνεται να συγκινεί την υπερδύναμη. Ούτε οι ευαισθησίες των τεσσάρων αυτών πιλότων.

Προς το τέλος, ο Χαας ανέλαβε να εκπαιδεύει νέους χειριστές drones. Είδε ότι οι επόμενες γενιές χαρακτηρίζονταν από «αιμοσταγή αισθήματα» και χαίρονταν για τη δύναμη που είχαν στα χέρια τους να σκοτώνουν. Όταν μάλιστα ο ίδιος έκοψε στις εξετάσεις νεαρό που αποφάσισε να σκοτώσει μια ομάδα ανθρώπων «γιατί του φαίνονταν ύποπτοι», οι ανώτεροι του Χάας τον απέπεμψαν. Στον χώρο τους δεν θέλουν ανθρώπους σαν τον ίδιο. Θέλουν τα παιδιά που έχουν μεγαλώσει με βίαια ηλεκτρονικά παιχνίδια – παιχνίδια τόσο ρεαλιστικά, ώστε εκτυλίσσονται σε δρόμους της Υεμένης, όπως αυτό της εικόνας παρακάτω. Παιδιά τα οποία δεν διστάζουν να χτυπήσουν από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά άλλα παιδιά, άλλου χρώματος και άλλου κόσμου. Και που για να χτυπήσουν, τους αφαιρούν αναγκαστικά το πρόσωπο, ώστε να μην είναι άνθρωποι πια. Γι’ αυτό οι χειριστές drones αποκαλούν τα παιδιά «τρομοκράτες διασκεδαστικού μεγέθους», που «σαν το γρασίδι, πρέπει να τα κόψεις προτού μεγαλώσουν πολύ»…

serveimage.jpg

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s